ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (೨೦೧೨ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ) ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷಿ ವಲಯ ಎದುರಿಸಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ ಹಾಗೂ ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. (ಮುಂದೆ ಇರುವ ವರದಿಯ ಇಮೇಜ್ ಗಮನಿಸಿ) ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು, ನಾವು ೨೦೨೬ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಂಡ್ಯದ ರೈತ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಕಷ್ಟ ಇಂದಿಗೂ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅಂದಿನ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಮಳೆ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ನಿಖರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿದೆ.
ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು: ಅಂದು vs ಇಂದು
ಅಂದಿನ ಮಳೆ ಕೊರತೆ (೨೦೧೨): ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೬೨ ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಮಂಡ್ಯ, ಮದ್ದೂರು, ಮಳವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ೪೫ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಳೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ ತೀವ್ರ ಒಣ ಹವೆ (Dry spell) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭೀಕರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ‘ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶ’ ಎಂದು ಅಂದಿನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.
ಇಂದಿನ ಮಳೆ ಕೊರತೆ (೨೦೨೬ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಲು): ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಇಂದಿಗೂ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜುಲೈ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಡಿಕೆಗಿಂತ ಶೇಕಡಾ ೪೫ ರಿಂದ ೫೦ ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದರೂ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತಹ ವ್ಯಾಪಕ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನಂತೆಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂಗಾರು ರೈತನ ಕೈಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಇತಿಮಿತಿ: ೨೦೧೨ರ ಅಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೪.೫ ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ. ಮಾತ್ರ ನೀರು ಲಭ್ಯವಿತ್ತು.ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ೨.೫ ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ.ಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಕೃಷಿ ನಾಲೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ‘ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಅಂದು ಕೇವಲ ೩ ರಿಂದ ೪ ದಿನಗಳಿಗಾಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ (೨೦೨೬ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ):ಕೊಡಗಿನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಮಳೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಇಂದಿಗೂ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಸಾಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಕೃಷಿ ನಾಲೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಮಂಡ್ಯದ ರೈತರು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಡುವೆ ಮಂಡ್ಯದ ರೈತರಿಗೆ ನೀರು ಗಗನಕುಸುಮವಾಗಿದೆ.
ಬಿತ್ತನೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿವರ: ಅಂದು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ೨೦,೦೦೦ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಳ್ಳು, ೭,೫೦೦ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಳು ಹಾಗೂ ೮,೦೦೦ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಲಸಂದೆ ಬೆಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣಗಿಹೋಗಿದ್ದವು. ಹೆಸರು, ನೆಲಗಡಲೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದು ಬೆಳೆಗಳದ್ದೂ ಇದೇ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಇಂದು ೨೦೨೬: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಾಗಿ, ಜೋಳ ಹಾಗೂ ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಬಿತ್ತನೆ ಶೇ. ೬೦ ರಷ್ಟು ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಅಂದು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ನಂಬಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ೧ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಕರೆ ಕಬ್ಬಿನ ಪೈಕಿ ೩೫,೦೦೦ ಎಕರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕಬ್ಬು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿ ಶೇ. ೭೫ ರಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಭತ್ತದ ಬಿತ್ತನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಇಂದು ೨೦೨೬: ಇಂದಿಗೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾವೇರಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಕರೆ ಕಬ್ಬು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಬಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ನಿಂದ ನೀರು ಬಿಡದ ಕಾರಣ ಈ ವರ್ಷವೂ ಭತ್ತದ ನಾಟಿ ಕಾರ್ಯ ತಡವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೈತರು ಇಂದಿಗೂ ಕಾವೇರಿ ನೀರನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆದು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ‘ಎದೆಯುದ್ದ ಸಾಲ: ಹೋಲಿಕಾ ಅಂಶಗಳು ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (೨೦೧೨) ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (೨೦೨೬)
ಅಂದು ಬೆಳೆ ಹೂಡಿಕೆ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦ ರೂ. ಸಾಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಅಂದರೆ ಗೊಬ್ಬರ, ಕೀಟನಾಶಕ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಕರೆಗೆ ೬೦,೦೦೦ ದಾಟಿದೆ.
ಸಾಲದ ಮೂಲಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಅಡವಿಡುವುದು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಖಾಸಗಿ ಮೀಟರ್ ಬಡ್ಡಿ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರ ಹಾವಳಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.
ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ: ಅಂದು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು (ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು). ಇಂದಿಗೂ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದಾಗ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕುವ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಸರಣಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀವು ಬರೆದ “ಮಂಡಿಯುದ್ದ ಕಬ್ಬು, ಎದೆಯುದ್ದ ಸಾಲ” ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಮಂಡ್ಯದ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನೀತಿಗಳು ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು, ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್. ಡ್ಯಾಂ ನೀರಿನ ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ಭೂಮಿ ಒಣಗುವ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ರೈತನ ಬದುಕು ಇಂದಿಗೂ ‘ಆಕಾಶ ನೋಡುವ’ ಜೂಜಾಟವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರುವುದು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿರುವ ಸತ್ಯ.
